Жарияланған күні: 26/02/2023

Фирманың атауы қандай болуы тиіс?

Ұйымның атауы маңызды, өйткені ол табысты ілгерілетудің құрамдас бөліктерінің бірі. Компанияның атауы ұйым туралы жалпы әсерге, сауда маркасының танылуына тікелей ықпал етіп, тұтынушылардың белгілі бір қабылдауын қалыптастырады. Компания атауын таңдағанда сайттың домендік атауын да есте ұстау қажет: ол ажырамас бөлігі болып табылады және кәсіпорынның атауына тікелей байланысты.

Неліктен кейбір атаулар есте қалып, сенім тудырады, ал кейбірі бірден «арзандықты» аңғартып, күдік туғызады?

Біздің Астанада сайт жасау компаниямыз кәсібін енді ашып жатқан кәсіпкерлермен жиі кездеседі. Әлемге танымал брендтерді мысалға алып, компанияларға шығармашылық атауларды қалай құрастыруға болатыны туралы кеңестер ұсынғымыз келеді:

Компанияны атаудың ең оңай тәсілі — құрылтайшының аты-жөніне сәйкес атау. Мысал көп: Tom Ford, Коркунов, Лебедев, Louis Vuitton, YSL, Armani және тағы басқалар. Артемий Лебедев айтқандай, компанияны атаудың ең жақсы тәсілі — оған өз атыңды беру.

Сондай-ақ негізіне құрылтайшының сәл өзгертілген аты-жөні алынған атау қызықты естіледі. Мысалы, кәсіпкер Олег Тиньков — Тинькофф банкінің иесі. Roshen, Smirnoff атаулары да осылай жасалған.

Негізінде ұйқас пен қайталанатын сөздер болса, атауды есте сақтау әлдеқайда оңай. Chupa-Chups, Coca-Cola, M&M’s сияқты. Мұндай байланыстар клиенттеріңіздің есінде ұзақ қалады.

Компанияның практикалық атауы

Компаниямыздың атауы — ABC Design. Компанияны неліктен осылай атадық? Біріншіден, ол тұжырымдамамызды көрсетеді: дизайн жеңіл әрі түсінікті болуы тиіс. Екіншіден, мұндай атау барлық анықтамалықта компанияның бірінші орналасуына мүмкіндік береді (әліпби бойынша сұрыптағанда). Сондай-ақ атаудың қос мағынасы бар: ABC Design шын мәнінде ABCD — алғашқы 4 әріп түрінде жазылады. Мұндай атау оңай есте қалады және клиентке ауырлық түсірмейді. Компанияның жеңіл атауы — үлкен артықшылық.

Шығармашылық атауларды қалай ойлап табуға болады?

Көптеген компания атауға шамадан тыс салмақты немесе ресми қарайды. Компанияларды СтройТехМашЭкспоГаз Сервис деп атаған кезең әлдеқашан өтті.

Төменде фирмаңызға шығармашылық атау ойлап табуға көмектесетін бірнеше кеңесті қарастырамыз.

Қазір қызықты, тіпті көңілді атаулар сәнде. Мысалы, Google — жай ғана қызықты естілетін әріптер жиынтығы. Немесе сыраға арналған «Три Толстяка» атауы.

Атап өтуге болатын басқа қызықты атаулар:

«Веселый молочник» — сүт бренді

«Sleepy» (ұйқышыл) — матрас бренді

«Агуша» — балалар тағамының бренді

«Простоквашино» — сүт бренді

«Apple» — әлемге танымал бренд

«Tesla» — электр қозғалтқышы бар автокөліктер бренді

Мұндай атау өте көп, көріп отырғаныңыздай, қызықты атау компания үшін өте маңызды. Атау іш пыстырмауы үшін компания атаулары жиі түрлі аббревиатуралар мен қысқартулардан құралады. Мысалы: IKEA (құрылтайшы Ingvar Kamprad аты-жөнінің, өзі өскен ферма мен ауыл атауларының алғашқы әріптерінен құралған), ЦУМ (Орталық әмбебап дүкен).

Адамдар көркем әдебиеттен, кинодан және музыкадан алынған тіркестерді жақсы қабылдайды. Мысалы, «Ларис Ивану Хачу» мейрамханасы, «Снежная королева» тері бұйымдары салоны, «Простоквашино» сүт өнімдері.

Географиялық атау. Nokia фин өзенінің, Winston Каролинадағы қаланың құрметіне аталған, ал Adobe негізін қалаушы оны үйінің жанынан ағатын жылғаның атымен атаған.

Мифология. Mazda автоконцерні зороастризмдегі өмір құдайы Ахура-Маздаға, Nike көне грек құдайы Никаға, ал Canon жапондық Каннонға байланысты осылай аталған.

Міне, әлемге танымал компания атауларының және олардың мағыналарының мысалдары:

Атауы	Сипаттамасы
Coca-Cola	«coca» және «cola» сөздерінен тұрады, бұл құрамына кока жапырақтары мен кола жаңғақтарының сығындысы кірген сусынның бастапқы рецептурасын көрсетеді.
Apple	Алғашында жеміспен байланыстырылатын сөз компания аясында инновацияның, дизайнның және қарапайымдықтың символына айналады.
Adidas	Компанияның негізін қалаушы Адольф Дасслер есімінің қысқартуы мен тегінің алғашқы әріптерінен тұрады.
Nike	Гректердің жеңіс құдайы Никаға сілтейді, бұл компанияның спорт өнімдеріне және табысқа жетуге бағытталғанын көрсетеді.
Google	Жүз нөлі бар санды білдіретін «googol» сөзінен шыққан және компания сақтайтын әрі өңдейтін ақпараттың ауқымы мен көлемін көрсетеді.
Amazon	Компанияның бұл атауы тауарлардың ауқымы мен алуан түрлілігін үлкен әрі кең Амазон өзенінің (amazon river) ағысы сияқты көрсету үшін таңдалған.
McDonalds	Жылдам тамақтану мейрамханаларында тапсырыстарды тез өңдеудің алғашқы конвейерлік жүйесін жасаған негізін қалаушылар Ричард пен Морис МакДональдтың құрметіне аталған.
Sony	Дыбысты білдіретін «sonus» сөзінен шыққан және компанияның аудио және видео жабдықтарын шығаруға маманданғанын көрсетеді.
Toyota	Компанияның негізін қалаушы Кирио Тойотаның тегінен шыққан.
Pepsi	Сусын өндірісінде қолданылатын ферментті білдіретін «pepsin» сөзінен шыққан.
Samsung	«Үш жұлдыз» дегенді білдіретін корей сөзінен алынған, бұл компанияның электроника, машина жасау және құрылыс атты үш салада көшбасшы болу ұмтылысын көрсетеді.
BMW	Неміс тіліндегі «Бавариялық мотор зауыттары» дегенді білдіретін «Bayerische Motoren Werke» атауының қысқартуы.
Ford	Автокөліктерді жаппай өндіруге арналған алғашқы конвейерді жасаған компанияның негізін қалаушы Генри Фордтың есімі бойынша таңдалған.
Gucci	Компанияның негізін қалаушы Гуччио Гуччидің тегінен алынған.
Mercedes-Benz	Карл Бенц пен Готлиб Даймлер негізін қалаған Mercedes және Benz атты екі брендті біріктіреді.
Intel	«integrated electronics» сөздерінің қысқартуы және компанияның микропроцессорлар шығаруға маманданғанын көрсетеді.
Rolex	Француз тілінде «талғампаз сағат ісі» дегенді білдіретін «horlogerie exquise» сөздерінен шыққан.
Canon	Гваньон бодхисаттвасының жапонша атауы «Kwanon» сөзінен шыққан.
Guerlain	1828 жылы компанияны құрған Пьер-Франсуа Герленнің тегінен алынған атау.
Boeing	Уильям Боинг негізін қалаған компания.
Ferrari	Компанияның негізін қалаушы Энцо Ферраридің құрметіне аталған.
Visa	«Көріну» дегенді білдіретін ағылшынның «visability» сөзінен шыққан және компанияның төлемдерді жеңіл әрі ашық ету миссиясын көрсетеді.
Nissan	«Жоғары, өсіп келе жатқан» дегенді білдіретін жапон сөзінен аударылған.
Chevrolet	Компанияның негізін қалаушы Луи Шевроленің есімімен аталған.
IBM	«International Business Machines» сөздерінің қысқартуы.
Nokia	Компания құрылған финдік Нокиа ауылының құрметіне аталған.
Starbucks	Жылдам тамақтану мейрамханаларында тапсырыстарды тез өңдеудің алғашқы конвейерлік жүйесін жасаған негізін қалаушылар Ричард пен Морис МакДональдтың құрметіне аталған.
Hewlett-Packard	Компанияның негізін қалаушылар Билл Хьюлетт пен Дэйв Паккардтың тегінен құралған ортақ сөз.
Red Bull	Ағылшын тілінен аударғанда «қызыл бұқа» дегенді білдіреді, бұл сусын беретін қуаттандыру және сергіту әсерін көрсетеді.

Сәтсіз атаулардың мысалдары

Бәсекелестерден шығармашылық атаумен ерекшеленгісі келген компаниялар кейде қиялын асыра қолданып, таңғаларлық нәтижелер көрсетеді. Мысалы, бір ойыншық дүкені жай ғана «Ы» деп аталған, туристік фирма сәл қызығырақ «А уедь» атауын, ал инженерлік ұйым «Все будет круто» атауын таңдаған.

Сонымен бірге компанияға «Продукты», «Аптека», «Нотариус» сияқты тым қарапайым әрі шығармашылықсыз атау таңдауға немесе атауға «The» қосатын жаңа қазақстандық үрдісті қолдануға болмайды. The Магазин, The кафе және The мойка деп аталу арқылы компанияңыздың ерекше емес екенін және басқалардың көбінен айырмашылығы жоқ екенін ғана көрсетесіз. Қазақстанда көптеген компания ағылшынның «THE» қосымшасын қолдануға әуес.

Мұндай екіұшты жағдайлар болмауы үшін белгілі бір біліктілігі бар, маркетинг пен брендтеу қағидаларын білетін мамандарды тарту қажет. ABC Design веб-студиясына сайтты ілгерілету қызметі үшін жүгінгенде, кәсіби командамыз сайттың жеке стилін әзірлеп қана қоймай, кеңес береді, компанияңызға атау құрастырады және брендін сауатты дамытуға көмектеседі.